SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ





WIELCY POLACY Józef Piłsudski RODM Warszawa przedstawia

Józef Piłsudski - to nazwisko znane nie tylko każdemu Polakowi, ale też w całej Europie. Usłyszawszy nazwisko Józefa Piłsudskiego, w pamięci pojawi się dosyć wysoka i postawna postać Wielkiego Marszałka w mundurze z gęstymi, zrośniętymi brwiami i długimi wąsami, rozumnymi, tajemniczymi, pogodnymi, a czasem ponurymi i znużonymi oczami.


Józef Piłsudski - „Należy odważnie myśleć i odważnie pracować”


Józef Piłsudski był polskim działaczem społecznym i niepodległościowym, żołnierzem, politykiem, członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), twórcą Organizacji Bojowej PPS, Legionów Polskich i Polskiej Organizacji Wojskowej, kierownikiem Komisji Wojskowej Tymczasowej Rady Stanu, naczelnym wodzem Armii Polskiej, Naczelnikiem Państwa, pierwszym Marszałkiem Polski, Premierem Polski.

Oczywiście był człowiekiem o wyjątkowej charyzmie, stał się wzorem dla wielu pokoleń, symbolem odrodzenia Polski.

Jako polityk i człowiek miał swoi wady i zalety. Jego przeciwnicy zarzucali mu egocentryzm i bezwzględność. Miał trudny charakter i potrafił być bezwzględny, nie znosił sprzeciwu, często narzucał innym swoją wolę. Nie miał litości do wrogów, bywał impulsywny, często uderzał pięścią w stół. Prowadził niezdrowy tryb życia. Palił dużo mocnych papierosów, uwielbiał mocną herbatę i zdecydowanie za mało sypiał. Ale żaden z przeciwników Piłsudskiego nie mógłby zaprzeczyć, że był wybitną indywidualnością, wodzem, celem którego było odbudowanie niepodległej Polski.


Józef Klemens Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 w majątku w Zułowie na Wileńszczyźnie. Studiował medycynę w Charkowie, ale nie skończył tych studiów, ponieważ zaczął działalność konspiracyjną w niepodległościowych organizacjach studenckich.

W roku 1893, kiedy powstała Polska Partia Socjalistyczna (PPS), Piłsudski wstąpił w szeregi jej litewskiego oddziału. W tym roku Józef Piłsudski wyprofilował kształt tego, co można nazwać „geopolityką wschodnią” PPS. Podstawowe wyznaczniki koncepcji określał po pierwsze zasięg aspiracji niepodległościowych; po drugie - stosunek do Rosji, do państwa rosyjskiego, do opozycji antycarskiej, a obok tego do ruchów narodowościowych, odśrodkowych w imperium.

Józef Piłsudski był redaktorem naczelnym wydawanego przez PPS pisma "Robotnik" i członkiem Centralnego Komitetu Robotniczego. Najczęstszym motywem pojawiającym się w jego licznych artykułach był socjalizm i niepodległość Polski.


Za pomocą dyplomacji Piłsudskiemu udało się nabyć w Japonii broń i amunicję dla PPS i utworzonej przy partii Organizacji Bojowej PPS, która stała się jedną z głównych sił rewolucji 1905 - 1907.

W roku 1912 Piłsudski został Komendantem Głównym Związków Strzeleckich. W chwili wybuchu I wojny światowej stanął na czele dobrze wyszkolonych oddziałów, z którymi wkroczył do Królestwa Polskiego, gdzie zajął opuszczony przez Rosjan pas ziemi przygranicznej. Następnie, podporządkowawszy się Austrii, Piłsudski stworzył oficjalnie Legiony Polskie i osobiście dowodził ich I Brygadą, w ścisłej konspiracji natomiast powołał do życia Polską Organizację Wojskową (POW).

W roku 1919 w Warszawie Piłsudski otrzymał naczelne dowództwo nad polskimi wojskami oraz misję utworzenia w wyzwolonym państwie rządu narodowego. W ustanowionym tego dnia dekrecie własnym Józef Piłsudski zmienił nazwę państwa na Republika Polska.


Józef Piłsudski za swoją działalność był cztery razy aresztowany i więziony (pierwsze – 5 lat na Syberii w Rosji, drugie - w Warszawie, trzecie i czwarte – w Niemczach), przeżył zamach na życie we Lwowie i walki z bolszewikami, zakończone pokojem w Rydze, na mocy którego Polska odzyskała Wschodnią Galicję. Właśnie, w trakcie tej kampanii w marcu 1920 armia ofiarowała Piłsudskiemu buławę Pierwszego Marszałka Polski.

W tych walkach sukces Polski i jej armii był pełny. Na mocy podpisanego traktatu o obywatelstwo polskie mogły się ubiegać osoby, które ukończyły 18 rok życia i w dniu 1 sierpnia 1919 roku miały prawo być zapisane w księgach stałej ludności Królestwa Polskiego.

Również prawo takie nabywali potomkowie powstańców zesłanych w okresie od 1830 do 1865 roku oraz ci, którzy mogli udowodnić, że są potomkami osób, które nie dalej niż w trzecim pokoleniu stale zamieszkiwały na terytorium dawnej Rzeczypospolitej.

Oprócz tego Rosja zobowiązywała się zwrócić Polsce wszystkie zabytki i archiwa, tzn. oprócz trofeów wojennych, biblioteki, zbiory archeologiczne, artystyczne, historyczne, naukowe i archiwa wywiezione do Rosji po 1772 roku.

Józef Piłsudski sprawował funkcję Naczelnika Państwa do 9 grudnia 1922, kiedy został wybrany pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Gabriel Narutowicz. Sam Piłsudski po tym skupił się na obronie odzyskanej przez Polskę niepodległości.

W roku 1923 Piłsudski wycofał się jednak z czynnego życia politycznego i oddał się pracy literackiej i opozycyjnej propagandzie. Wówczas powstały: "Wspomnienia o Gabrjelu Narutowiczu" (1923), "O wartości żołnierza Legjonów" (1923), "Rok 1920" (1924), "U źródeł niemocy Rzpltej" (1924) i "Moje pierwsze boje" (1925).



2 października 1926 Józef Piłsudski został premierem. W czasie sprawowania funkcji szefa rządu, Piłsudski skupiał się jednak przede wszystkim na sprawach wojskowych, uważając armię za jedyną siłę zdolną do ochrony suwerenności państwa.

W polityce zagranicznej w latach dwudziestych dążył Piłsudski do utrzymania dobrych stosunków z Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich (pakt o nieagresji z roku 1932) i Niemcami (1934). Obie umowy miały wzmocnić pozycję Polski wobec sojuszników i sąsiadów.

Planował także współpracę z aliantami zachodnimi – Francją i Wielką Brytanią oraz zaprzyjaźnionymi sąsiadami – Łotwą, Rumunią i Węgrami.

Śmierć Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 roku zaskoczyła cały naród, w pamięci którego na zawsze pozostanie Wielkim Marszałkiem Polski.

Oprac. Elizaweta Rewilo, wolontariusz RODM Warszawa